Mazury Zachodnie stanowią cenny fragment Zielonych Płuc Polski. Występujące tu licznie unikatowe gatunki roślin i zwierząt, a także ciekawe ukształtowanie terenu czynią z tego miejsca jeden z najpiękniejszych zakątków naszego kraju.

Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego:

Utworzony w 1993 roku rozpościera się w centralnej części Pojezierza Iławskiego na powierzchni 20 045 ha. W granicach Parku utworzono kilka rezerwatów przyrody, chroniących liczne unikalne fragmenty lasów, terenów lęgowych ptactwa leśnych jezior i torfowisk. Wśród nich należy wyróżnić rezerwaty: Jezioro Czerwica – utworzone w celu ochrony kolonii kormoranów, Jezioro Karaś i Jezioro Gaudy – chroniące miejsca lęgowe ptactwa wodnego, błotnego i interesujące zespoły roślinności oraz unikatowe Jezioro Jasne z przejrzyście czystą wodą.  Na terenie Parku znajduje się 31 akwenów wodnych, na czele z najdłuższym jeziorem Polski – Jeziorakiem. Stwierdzono tu występowanie 187 gatunków kręgowców, w tym 135 gatunków ptaków (116 chronionych), 32 gatunków ssaków, 11 gatunków płazów i 5 gatunków chronionych gadów. Wśród licznych gatunków objętych ochroną występuje wiele zwierząt zagrożonych wyginięciem w skali kraju, a nawet świata. Do gatunków ptaków zagrożonych globalnie należą występujące na terenie parku: orzeł bielik, derkacz i podgorzałka. Równie ciekawy i bogaty jest świat roślinności. Głównym elementem tutejszej flory są duże zbiorowiska leśne i licznie zgromadzona roślinność wodna. Stwierdzono tu 790 taksonów roślin, co stanowi 35% flory Polski.

Na terenie Parku znajduje się ponad 60 pomników przyrody ożywionej. Do najciekawszych należą:

- Gruba Sosna, obwód 310 cm, znajdująca się na południe od Siemian, przy drodze leśnej,
- „Aleja Napoleona” – kilkadziesiąt sosen rosnących wzdłuż drogi z Szymbarka do Iławy,
- Grupa 8 dębów koło Gostyczyna (Fabianki, stopień wodny na Liwie),
- Dąb na rozstajach dróg leśnych koło Doliny (droga w kierunku Jerzwałdu).

Rezerwat „Czerwica”:

Utworzony został w 1957 roku dla ochrony kolonii kormorana czarnego, który jako gatunek ocalały przed wyginięciem został umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Kolonia istnieje od 1934 roki i gniazdują w niej oprócz kormoranów czaple siwe. Aktualnie znajduje się tu około 200 gniazd w większości zajmowanych przez kormorany. Największą liczebność kormoranów w kolonii obserwowano w latach 50., gdy występowało w niej ponad 900 gniazd. Do rezerwatu najlepiej dotrzeć zostawiając pojazd na parkingu przy drodze asfaltowej Jerzwałd – Iława. Rowerami lub pieszo można wędrować  zielonym szlakiem turystycznym (napoleońskim), na końcu którego znajduje się punkt widokowy.

Rezerwat „Jasne”:

Utworzony został w 1988 roku i obejmuje jeziora Jasne i Luba, torfowisko oraz otaczające drzewostany. Łączna powierzchnia rezerwatu wynosi 106,30 ha. Jezioro Jasne, powstałe po wytopieniu bryły lodu zalegającej w grubych warstwach piasku, charakteryzuje się wyjątkową przejrzystością wody. Światło dociera do 14-15 m. Jest wyjątkowo ubogie, o wysokiej kwasowości wody, co znajduje swoje odbicie w ubóstwie fauny i flory. Dookoła jeziora wyznaczono trasę spacerową oznaczoną kolorem żółtym. Z kolei w jeziorze Luba rozwija się szerokie spektrum roślinności torfowiskowej począwszy od torfowiska niskiego, przez przejściowe do fragmentów zubożałej postaci torfowiska wysokiego. Specyfiką rezerwatu jest istnienie obok siebie tych dwóch zupełnie odmiennych układów przyrodniczych jakim jest ubogie jezioro Jasne i zróżnicowane florystycznie jezioro Luba.

Rezerwat „Gaudy”:

Utworzony został w 1957 roku i obejmuje jezioro Gaudy oraz przylegające do niego od strony wschodniej bagna. Celem ochrony jest zachowanie miejsc lęgowych ptactwa wodno-błotnego oraz zespołów roślinności torfowiskowej. Występują tu takie gatunki jak: bąk, podgorzałka, krakwa, cyranka, żuraw, kropiatka, zielonka, wodnik, strumieniówka, świerszczak, podróżniczek, słowik szary. Jesienią na jeziorze gromadzi się do kilku tysięcy ptaków wodnych, które znajdują tu bezpieczne miejsce żerowania i odpoczynku. Okoliczne bagna są z kolei noclegowiskiem żurawi. Rezerwat jest trudno dostępny ze względu na rozległe i niebezpieczne bagna. Taflę jeziora można zobaczyć jedynie od strony wsi Rudniki i Kamieniec, które znajdują się na trasie żółtego szlaku przyrodniczo-historycznego.

Rezerwat „Jezioro Karaś”:

Rezerwat przyrody Jezioro Karaś zajmuje powierzchnię ok. 816 ha. Jezioro wraz z otaczającymi je bagnami jest miejscem lęgowym ponad 80 gatunków ptactwa wodnego i błotnego. Na szczególną uwagę zasługuje łabędź niemy, żuraw oraz gęś gęgawa. Ponadto gnieździ się tu wiele gatunków dzikich kaczek, m.in. rzadki płaskonos i krakwa Jest to cenny obiekt ornitologiczny, został on objęty Konwencją z Ramsar.

Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich

Powstał w 1994 r. w celu ochrony bardzo urozmaiconej rzeźby, unikatowych walorów krajobrazowo-widokowych, bogatej ilościowo i zróżnicowanej gatunkowo fauny i flory a także zachowania dziedzictwa kulturowego terenu. Park w całości leży na zachodnich krańcach województwa warmińsko-mazurskiego, ma obszar 74,84 km² i obejmuje swymi granicami najwyższą część Garbu Lubawskiego zwanego Wzgórzami Dylewskimi (najwyższe wzniesienie Dylewska Góra 312 m n.p.m.). Wody powierzchniowe odpływają promieniście w różnych kierunkach. Rzeki i strumienie biorą tu swój początek, a ich źródła zlokalizowane są głównie na obrzeżach parku i w otulinie: rzeka Dylewka, rzeka Poburzanka, rzeka Gizela, rzeka Sandela, rzeka Świniarc, rzeka Struga, rzeka Mała Wkra oraz rzeka Wel.

Do najciekawszych zarejestrowanych pomników przyrody ożywionej i nieożywionej na terenie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich należą:

- Głazowisko koło leśniczówki Napromek – na obszarze ok. 4 arów znajduje się ponad 40 głazów. Największy – granit szary z odcieniem różowym ma Obów 6,6 m i wysokość 0,9 m
- Różowy granit z wyrytym na powierzchni prostokąta napisem „Gr. Roe 1918”. Jego obwód wynosi 10,1 m a wysokość 1,6 m, położony ok. 500 m na północ od rezerwatu „Jezioro Francuskie”
- Ciemnoszary granit grubokrystaliczny o obwodzie 11 m i wysokości 1,25 m, położony ok. 200 m na północny zachód od wieży telewizyjnej
- Trzy orzechy mandżurskie o obwodach od 130 do 289 cm oraz klon srebrzysty o obwodzie 285 cm w północnej części parku w Lipowie
- Tulipanowiec o dwóch pniach o obwodach 130 i 200 cm w parku w Glądach
- Wiąz górski o dwóch pniach o obwodzie 460 cm w parku w Bałcynach

Rezerwat „Rzeka Drwęca”:

Rezerwat wodny obejmujący Drwęcę od źródeł do ujścia z dopływami: Grabiczka, Dylewka, Pobórska Struga, Gizela, Iławka, Elsza, Wel, Rypienica i Ruziec oraz J. Ostrowin i J. Drwęckie. Rezerwat utworzony został w celu ochrony środowiska wodnego, a w szczególności bytujących w nim ryb: pstrąga, łososia, troci i certy. Jest to najdłuższy rezerwat ichtiologiczny w Polsce o powierzchni chronionej ponad 444 ha. Drwęca jest prawym dopływem Wisły, płynącym z Garbu Lubawskiego przez Pojezierze Iławskie, dolinę Drwęcy i Kotlinę Toruńską. W przeszłości zwana była również Drwięcą lub Drewnaczą.

Rezerwat przyrody „Jezioro Francuskie”:

Utworzony w 1963 roku między innymi dla ochrony wierzby borówkolistnej. Nazwa jeziora, jak głosi legenda, pochodzi stąd, że w czasie kampanii napoleońskiej miejscowi chłopi utopili tu kilku Francuzów mszcząc się za krzywdę wyrządzoną miejscowej dziewczynie. Rezerwat położony jest na stoku Dylewskiej Góry i obejmuje swoim zasięgiem śródleśne Jezioro Francuskie o charakterze wytopiskowym.

Rezerwar przyrody „Dylewo”:

Rezerwat leśny Dylewo położony jest w obrębie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich. Utworzony został w 1970 roku, jego powierzchnia 113,8 ha. Ochroną obejmuje kompleks 100 letniej buczyny pomorskiej oraz rzadki na tych terenach pióropusznik strusi.